Nước hoa bị "mất mùi" trên da bạn: vì sao và xử lý sao

Có một tình huống gần như ai dùng nước hoa cũng gặp. Sáng xịt hai nhát trước khi ra khỏi nhà, thơm rõ ràng. Đến lúc dựng xe ở hầm chung cư công ty, tháo mũ bảo hiểm ra ngửi thử cổ tay thì gần như chẳng còn gì. Nửa tiếng sau đồng nghiệp ngồi bàn bên lại hỏi "hôm nay xài chai gì thơm thế".

Chuyện đó không mâu thuẫn. Phần lớn trường hợp "nước hoa bay mất trên da mình" không phải do chai nước hoa yếu, mà do ba thứ khác nhau bị gộp chung thành một lời than. Chúng tôi tách ra ở đây, kèm cách kiểm tra từng cái, để bạn biết nên đổi cách dùng hay thật sự nên đổi chai.

Trước hết: bạn hết ngửi thấy, hay người khác cũng hết ngửi thấy

Đây là câu hỏi phải trả lời đầu tiên, vì nó chia đôi toàn bộ vấn đề.

Mũi người có cơ chế quen mùi. Khi một phân tử mùi ở quanh mũi bạn liên tục, não dần bỏ qua tín hiệu đó để còn chỗ cho tín hiệu mới. Hiện tượng này gọi là olfactory fatigue, hay nói dân dã là mũi bị "chai" với mùi. Bạn xịt lên cổ tay, mùi đó ở cách mũi bạn vài chục centimet suốt nhiều giờ, nên bạn là người mất khả năng ngửi nó sớm nhất. Người lạ bước vào thang máy lại ngửi được ngay.

Cách kiểm tra đơn giản mà không tốn gì: nhờ một người ngồi gần xác nhận. Hoặc ra ngoài hẳn 15-20 phút, đi ăn trưa, hít không khí khác, rồi quay lại ngửi cổ tay. Độ nhạy của mũi hồi lại sau một lúc rời khỏi vùng có mùi, nên nếu mùi quay lại thì không có gì hỏng cả, chỉ là mũi bạn đã quen.

Còn nếu người khác cũng xác nhận là không còn mùi sau hai tiếng, lúc đó mới đi tiếp sang phần dưới.

Quy tắc chúng tôi hay nói với khách: bạn không phải là người đánh giá độ lưu hương của chính mình. Người ngồi cạnh bạn mới là.

Da bạn và chuyện "hút nước hoa"

Nhiều người nói da mình "ăn" nước hoa. Cách nói này không sai về mặt trải nghiệm, nhưng nguyên nhân thì cụ thể hơn.

Nước hoa bám và tỏa từ một lớp dầu nhẹ trên bề mặt da. Da càng khô, lớp đó càng mỏng, phân tử hương bay hơi càng nhanh và không có gì giữ lại. Da dầu hơn thì thường giữ lâu hơn, nhất là ở các nốt hương nặng.

Vài yếu tố thực tế ở Việt Nam làm chuyện này rõ hơn:

• Tắm nước nóng rồi lau khô kỹ, nhất là mùa đông lạnh khô ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, để lại da rất khô. Xịt lên da khô thì hương đầu bốc nhanh hơn bình thường.
• Phòng điều hòa cả ngày hút ẩm liên tục. Ngồi 8 tiếng trong văn phòng 24-25 độ, da tay khô đi thấy rõ.
• Mùa nồm Hà Nội thì ngược lại, độ ẩm cao làm mùi tỏa mạnh và lan xa hơn, nhưng cũng dễ gây cảm giác bí nếu chọn mùi quá nặng.
• Mùa gió Lào ở miền Trung khô và nóng gắt, da mất nước nhanh; đến mùa mưa bão thì ẩm và mát hơn, cảm nhận về mùi cũng khác hẳn.
• Nắng miền Nam quanh năm đẩy hương đầu bay nhanh. Hương cam chanh ngoài đường thường chỉ còn rõ trong khoảng nửa tiếng đầu, phần còn lại là hương giữa và hương cuối.

Cách xử lý không phức tạp. Thoa một lớp kem dưỡng ẩm không mùi hoặc ít mùi lên vùng định xịt, đợi thấm, rồi mới xịt. Lớp dưỡng đó đóng vai trò nền giữ hương. Nhiều người thấy khác biệt rõ chỉ với bước này.

Một mẹo khác thường bị bỏ qua: xịt lên da ngay sau khi tắm, lúc da còn ấm và còn ẩm nhẹ, thay vì xịt lúc đã mặc đồ xong và da đã nguội khô.

Vị trí xịt cũng ảnh hưởng

Cổ tay là chỗ bị xịt nhiều nhất và cũng là chỗ hương mất nhanh nhất, vì bạn rửa tay liên tục, cọ vào tay lái, vào mặt bàn, vào ống tay áo. Nếu bạn đi xe máy, cổ tay còn hứng gió trực diện suốt quãng đường.

Những vị trí giữ hương tốt hơn trong điều kiện đi lại ở Việt Nam: sau gáy dưới chân tóc, hõm cổ phía trước, phần ngực trên dưới lớp áo, và khuỷu tay trong. Đây là những chỗ ấm, ít cọ xát, lại được quần áo che chắn phần nào khỏi gió và nắng.

Với quần áo thì xịt được, nhưng cần lưu ý: vải giữ hương lâu hơn da, đôi khi lâu tới mức giặt rồi vẫn còn phảng phất. Một số nước hoa màu đậm có thể để vết trên vải sáng màu. Xịt vào mặt trong áo khoác hoặc khăn choàng thì an toàn hơn xịt thẳng lên áo sơ mi trắng.

Nếu da bạn thuộc loại dễ kích ứng, nên xịt lên quần áo hoặc thử trước ở một vùng da nhỏ, vì dị ứng với thành phần tạo hương là chuyện không hiếm gặp.

Khi vấn đề nằm ở chính chai nước hoa

Không phải lúc nào cũng tại da. Có những chai vốn dĩ sống ngắn, và đó không phải lỗi.

Nồng độ quyết định rất nhiều. EDC và EDT có tỷ lệ hợp chất thơm thấp hơn EDP và Parfum, nên theo lẽ tự nhiên là tỏa nhanh và tắt sớm hơn. Một chai như Acqua di Parma Colonia là EDC cổ điển, cấu trúc citrus với chanh vàng, bergamot, cam đắng, thêm lavender và verbena trên nền gỗ đàn hương. Loại này đẹp ở chỗ sạch và tươi, nhưng nếu bạn mong nó bám tám tiếng thì kỳ vọng sai ngay từ đầu. Jo Malone London Lime Basil & Mandarin cũng vậy, lime và basil là nhóm bay hơi nhanh.

Nhóm hương cũng quyết định. Nhóm citrus, aquatic, green và nhiều loại hương hoa nhẹ vốn gồm các phân tử nhỏ, nhẹ, bay hơi nhanh. Nhóm amber, gỗ, vanilla, oud, tobacco thì nặng hơn và ở lại lâu hơn. Đem Diptyque Philosykos, một chai hương sung với lá sung và các nốt xanh, so độ lưu hương với Tom Ford Tobacco Vanille thì không công bằng cho chai nào cả.

Chai đã mở lâu hoặc bảo quản sai. Để trên bàn trang điểm cạnh cửa sổ hứng nắng chiều, hoặc để trong phòng tắm nơi nhiệt độ và độ ẩm thay đổi liên tục, hương đầu sẽ xuống trước. Dấu hiệu nhận ra: mở ra thấy mùi hơi chua, hơi gắt ở vài giây đầu, hoặc màu nước đậm hơn so với lúc mới mua. Chỗ cất tốt nhất vẫn là ngăn tủ kín, tránh ánh sáng, nhiệt độ ổn định.

Thử trước khi kết luận: tại sao nên dùng chiết

Nhiều lời than "chai này không hợp da mình" đến sau khi người ta đã mua nguyên chai. Lúc đó thì việc rút ra bài học khá là đắt.

Độ lưu hương là thứ không đọc được từ bảng nốt hương, cũng không đọc được từ review của người khác, vì nó phụ thuộc vào da bạn, lịch sinh hoạt của bạn, khí hậu nơi bạn sống. Một chai bạn đọc thấy ai cũng khen bám lâu có thể tắt sau ba tiếng trên da bạn. Và ngược lại.

Cách kiểm tra đúng cần thời gian thật và điều kiện thật:

• Xịt lên da, không xịt lên giấy, vì giấy không có nhiệt độ cơ thể và không có dầu da.
• Dùng đủ một ngày làm việc bình thường, có đi xe máy, có ngồi điều hòa, có ra nắng buổi trưa.
• Ghi lại mốc thời gian: sau 1 giờ còn gì, sau 4 giờ còn gì, cuối ngày còn gì. Ghi thật, đừng nhớ áng chừng.
• Lặp lại ít nhất hai ngày, vì một ngày có thể bị nhiễu bởi chuyện bạn ăn gì, mệt hay không, trời mưa hay nắng.
• Hỏi một người thân hoặc đồng nghiệp sau vài tiếng xem họ còn ngửi thấy không.

Một lọ chiết 5ml đủ cho khoảng vài chục lần xịt, tức là đủ cho một hai tuần dùng thật. Đó là khoảng thời gian cần để biết một mùi có hợp với nhịp sống của bạn hay không. Chúng tôi chiết ra lọ nhỏ chính vì lý do này: để bước thử nghiệm không phải là một canh bạc.