Cách thử nước hoa cho đúng trước khi mua nguyên chai

Chuyện này quen tới mức gần như ai cũng từng trải qua. Bạn ghé quầy nước hoa, nhân viên xịt một nhát lên tấm giấy thử, đưa lên mũi bạn, và trong khoảng ba giây đầu tiên bạn thấy thích thật. Bạn mua nguyên chai. Ba tuần sau chai đó đứng yên trên bàn, và mỗi sáng tay bạn vẫn đi qua nó để lấy chai cũ.

Không phải bạn chọn sai. Là cách thử sai. Ba giây trước quầy chỉ cho bạn một phần rất nhỏ của mùi hương đó, mà lại đúng cái phần sẽ biến mất sớm nhất. Bài này nói về cách thử sao cho tới lúc quyết định, bạn đã biết mình đang mua cái gì.

Giấy thử chỉ kể cho bạn phần mở đầu

Tấm giấy thử có việc của nó, và nó làm tốt đúng một việc: cho bạn biết mình có muốn tìm hiểu tiếp hay không. Ngoài việc đó ra thì nó không nói được gì nhiều.

Giấy không có nhiệt độ của da. Nó không có mồ hôi, không có lớp dầu tự nhiên, không có phần xà phòng còn sót lại từ lúc bạn tắm sáng nay. Mà chính hơi ấm của da mới là thứ đẩy từng nhóm phân tử hương bay lên theo thứ tự của chúng. Trên giấy, cồn bay đi, mấy nốt nhẹ nhất bung ra rồi tắt, và phần còn lại nằm im ở đó như một bản chụp tĩnh.

Nên khi bạn ngửi giấy thử, thứ bạn đang ngửi gần như chỉ là hương đầu: cam chanh, bạc hà, mấy nốt xanh, những phân tử nhẹ nhất và bay nhanh nhất. Hương giữa thường chỉ hiện rõ khi hương đầu đã nhạt bớt, khoảng hai mươi phút tới một tiếng sau khi xịt. Hương cuối thì thường phải chờ chừng ba mươi phút trở đi mới bắt đầu lộ ra, và có những nốt xạ hương còn bám lại trên vải cả ngày hôm sau.

Nói cách khác: cái phần bạn sẽ sống cùng lâu nhất lại là cái phần tấm giấy không kịp kể.

Cổ tay của nhân viên bán hàng không phải cổ tay của bạn

Có một cảnh rất hay gặp nữa. Bạn phân vân, nhân viên xịt lên cổ tay mình rồi đưa sang cho bạn ngửi. Mùi trên tay họ dễ chịu thật. Nhưng đó là mùi của chai nước hoa đó cộng với da của người đó, chứ không phải của bạn.

Khác biệt không nằm ở chuyện "hợp da" theo kiểu huyền bí. Nó khá là vật lý. Da dầu giữ phân tử hương lâu hơn da khô, nhiệt độ cơ thể mỗi người một khác, và sữa tắm, kem dưỡng hay nước xả vải trên cổ áo đều góp mùi nền của riêng bạn vào. Thêm nữa, phần lớn chúng ta ở xứ này đều đổ mồ hôi gần như cả năm, và mồ hôi thường đẩy phần ngọt và phần nặng trong một công thức lên trước.

Cùng một chai, trên hai người, ở đoạn hương cuối có thể nghe ra khác nhau rõ rệt. Đó là lý do câu "chai này trên anh A thơm lắm" không giúp được bạn nhiều như bạn tưởng.

Thử một ngày, không phải thử mười phút

Nguyên tắc gọn nhất mà chúng tôi có thể đưa cho bạn: một lần thử tử tế mất một ngày, không mất mười phút.

Xịt một tới hai nhát lên da, rồi để yên. Đừng quyết định gì trong giờ đầu tiên. Quay lại với nó sau bốn tiếng, rồi sau tám tiếng. Nếu tối về bạn vẫn còn thấy thích cái mùi mờ mờ còn lại trên cổ tay, bạn vừa biết được một điều mà không tấm giấy nào nói cho bạn.

Vài quy ước nhỏ làm cho lần thử đó đáng tin hơn:

• Thử trên da, không thử trên áo. Nước hoa trên vải gần như đứng yên, không đi qua các giai đoạn như trên da, và lại bám dai hơn hẳn nếu bạn đổi ý.
• Mỗi lần một mùi, và tối đa hai mùi trong một buổi. Sau mùi thứ ba thì mũi bắt đầu không phân biệt được nữa. Khứu giác có cơ chế quen mùi rất nhanh: một mùi duy trì liên tục sẽ mờ dần đi cho tới lúc bạn gần như không còn nhận ra, rồi phải rời khỏi nó một lúc thì độ nhạy mới trở lại. Hạt cà phê ở quầy cũng không chữa được chuyện đó, chỉ có thời gian và không khí sạch mới chữa được.
• Đừng chà hai cổ tay vào nhau. Động tác quen tay này làm nóng và làm vỡ phần hương đầu, khiến mùi mở ra méo đi so với bản thiết kế. Xịt rồi để yên là đủ.
• Giữ khoảng cách khi xịt, chừng một gang tay, để hương tỏa thành màn mỏng thay vì đọng thành vệt ướt một chỗ.

Thứ tự một ngày thử

1. Sáng, sau khi tắm, xịt một tới hai nhát lên một bên cổ tay hoặc mặt trong khuỷu tay. Chỉ một mùi.
2. Ghi lại cảm nhận trong năm phút đầu, ngắn thôi, một dòng là đủ.
3. Sau hai tiếng, ngửi lại. Lúc này hương giữa đã vào.
4. Sau bốn tiếng, ngửi lại lần nữa, và quan trọng hơn: để ý xem có ai quanh bạn nhắc tới nó không.
5. Cuối ngày, trước khi tắm, ngửi lại lần cuối. Đó là hương cuối, và đó là mùi bạn sẽ mang nhiều nhất.
6. Hôm sau đổi sang mùi thứ hai, lặp lại y như vậy.

Nghe có vẻ công phu, nhưng thật ra nó không chiếm thêm thời gian nào trong ngày của bạn. Bạn vẫn đi làm như mọi hôm. Chỉ là lần này bạn có chú ý.

Thử vào một ngày đi làm bình thường, đừng thử tối thứ Bảy ở nhà

Đây là chỗ mà lời khuyên chung chung trên mạng hay bỏ sót, và ở Việt Nam thì nó quan trọng hơn hẳn.

Thử nước hoa trong phòng máy lạnh của cửa hàng, hoặc ở nhà vào buổi tối khi bạn vừa tắm xong và đang ngồi yên, là thử trong điều kiện đẹp nhất có thể. Còn đời sống thật của chai nước hoa đó thì diễn ra ở chỗ khác.

Phần lớn chúng ta đi làm bằng xe máy. Nghĩa là mũ bảo hiểm ôm quanh hàm, khẩu trang che nửa mặt dưới, áo chống nắng cài kín tới cổ tay, hai mươi phút ngoài đường, và lúc tới nơi thì người đã ẩm. Mũ và khẩu trang nằm đúng vào chỗ nhiều người hay xịt, và vải ép lên da ấm sẽ kéo mùi đi mất một phần. Áo chống nắng giữ toàn bộ phần còn lại ở bên trong, nên lúc bạn cởi áo ra, hai nhát xịt hồi sáng bung ra một lượt. Và mồ hôi thì làm lệch cán cân của cả công thức.

Một chai thử rất đẹp trong cửa hàng máy lạnh có thể cư xử hoàn toàn khác sau hai mươi phút kẹt xe. Bạn cần biết điều đó trước khi trả tiền, chứ không phải sau.

Rồi tới văn phòng. Phòng mở, bàn kê sát nhau, máy lạnh chạy cả ngày và không khí gần như không được thay. Máy lạnh làm giảm độ tỏa hương, nên bạn dễ thấy mùi của mình đã nhạt trong khi người ngồi cạnh vẫn ngửi thấy rõ. Và còn thang máy, phép thử khó nhất trong ngày: một không gian kín, đông người, không ai đi đâu được trong ba mươi giây. Nếu một mùi làm bạn thấy ngại trong thang máy, đó là câu trả lời, dù trên giấy thử nó dễ thương tới đâu.

Phép thử thật sự không phải "mình có thích mùi này không" mà là "mình có muốn mang mùi này vào thang máy lúc 8 giờ sáng và vẫn thấy thoải mái không". Đó là câu hỏi quầy nước hoa không hỏi giúp bạn được.

Ghi lại gì cho đúng

Đừng tin vào trí nhớ. Sau ba ngày thử ba mùi, chúng trộn vào nhau trong đầu bạn thành một thứ chung chung. Mở ghi chú trong điện thoại, mỗi mùi vài dòng là đủ. Những câu đáng ghi nhất:

• Ba giờ chiều nay mình còn thấy dễ chịu với nó không? Đây là câu quan trọng nhất trong cả bài. Ba giờ chiều là lúc bạn mệt, phòng thì bí, và mùi đã đi tới đoạn hương cuối. Một mùi còn làm bạn vui ở thời điểm đó là một mùi đáng mua.
• Có ai nhắc tới nó không, và nhắc theo kiểu nào? "Thơm quá" và "hôm nay xịt gì mà nồng thế" là hai dữ liệu khác hẳn nhau.
• Trong thang máy có quá ồn không?
• Sau bốn tiếng trên da còn lại gì? Còn, nhưng phải dí mũi sát mới thấy, là chuyện bình thường và không có gì sai.
• Mình có phải xịt thêm không, và tại sao? Nếu lý do là "hình như hết mùi rồi", rất có thể mũi bạn chỉ đang quen mùi chứ mùi vẫn còn nguyên.
• Da có phản ứng gì không? Đỏ, ngứa hay khô ở chỗ xịt là lý do để dừng lại. Hương liệu là một trong những nhóm gây dị ứng tiếp xúc quen gặp, phản ứng có thể tới muộn sau một thời gian dùng, và nếu da bạn có dấu hiệu rõ thì nên đi khám da liễu thay vì cố dùng tiếp.

Bạn không cần viết hay. Bạn chỉ cần viết lúc đang ngửi, chứ không phải viết lúc đang nhớ lại.